ยาพาราเซตามอล ถือเป็นยาสามัญประจำบ้าน ที่ทุกบ้านจะต้องมีติดเอาไว้ เพราะเป็นยาที่ช่วยแก้อาการปวด ไม่ว่าจะปวดหัว ปวดฟัน ปวดท้อง แถมยังช่วยแก้ไข้หวัดได้เบื้องต้น แต่รู้หรือไม่การทานยาพาราเซตามอลส่งผลเสียต่อร่างกายด้วยนะ เพราะฉะนั้นวันนี้เราเลยเตรียมข้อมูลการทานยาพาราเซตามอลอย่างไรให้ปลอดภัยมาฝาก
มาทำความรู้จักยาพาราเซตามอลกันก่อน
ยาพาราเซตามอล (Paracetamol) เป็นยาที่ใช้เพื่อลดไข้และแคบปวด มันเป็นยาต้านการรับรู้ความเจ็บ (pain reliever) และยาลดไข้ (fever reducer) ที่อันดับต้น ๆ สำหรับการรักษาอาการปวดหัว, ปวดกล้ามเนื้อ, ปวดฟัน, และลดไข้ในกรณีป่วย ยาพาราเซตามอลมักถูกนำมาใช้ในการบรรเทาอาการปวดและไข้โดยกว่า 60 ปีแล้วและยังคงเป็นยาที่มีความปลอดภัยเมื่อใช้ตามข้อแนะนำ อย่างไรก็ตาม การใช้ยานี้ควรปฏิบัติตามคำแนะนำจากแพทย์หรือบรรจุภัณฑ์ของยา เนื่องจากการใช้เกินขนาดที่แนะนำหรือเวลาที่ไม่เหมาะสมอาจสร้างความเสี่ยงต่อสุขภาพของคุณได้ เพราะฉะนั้นเราต้องมาดูกันว่า ข้อควรรู้และข้อควรระวังก่อนใช้ยาเป็นอย่างไร
ข้อควรระวังในการทานยาพาราเซตามอล
- ห้ามใช้ในผู้ที่มีประวัติแพ้ยาพาราเซตามอล
- ห้ามใช้ยาพาราเซตามอลเกินปริมาณที่ระบุในฉลากหรือคำแนะนำของแพทย์ ควรใช้เมื่อมีคำแนะนำจากแพทย์และเภสัชกรเท่านั้น การใช้ยาเกินปริมาณที่แนะนำอาจเกิดผลกระทบร้ายแรงและเสี่ยงต่อสุขภาพและชีวิต
- หลีกเลี่ยงใช้ยาพาราเซตามอลพร้อมกับยาอื่นที่มีพาราเซตามอลเป็นส่วนประกอบ เพราะอาจทำให้ได้ยาเกินปริมาณ
- หากมีไข้สูง (อุณหภูมิร่างกายมากกว่า 39.5 เซลเซียส) ควรรีบพบแพทย์
- หากคุณมีโรคเรื้อรังเช่นโรคตับ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยานี้ เนื่องจากมีความเสี่ยงจากยาได้
- คุณสามารถทานยาพาราเซตามอลก่อนหรือหลังอาหาร
- ยาพาราเซตามอลเป็นยาตามอาการ หากไม่มีอาการปวดหรือไข้ไม่จำเป็นต้องทาน
- การใช้ยาพาราเซตามอลต่อเนื่องเป็นเวลานานเกินไป, การทานยาเป็นจำนวนมากเกินไป, หรือการดื่มแอลกอฮอล์ร่วมกับยาอาจเสี่ยงให้ตับมีปัญหาทำงานไม่ปกติและอาจเกิดภาวะตับอักเสบหรือตับวายได้
ขนาดยาที่ควรทาน เพื่อไม่ให้เกิดอันตรายต่อชีวิต
ในประเทศไทย มียาพาราเซตามอลในรูปแบบและความแรงที่หลากหลาย ยาพาราเซตามอลสำหรับผู้ใหญ่มักเป็นยาเม็ด ตัวยาพาราเซตามอลในยาเม็ด 1 เม็ดอาจมีขนาด 325 มิลลิกรัมหรือ 500 มิลลิกรัม ในทางกลับกัน ยาพาราเซตามอลสำหรับเด็กมักเป็นยาน้ำ โดยใน 1 ช้อนชา (5 ซีซี) อาจมีขนาด 120 มิลลิกรัม, 160 มิลลิกรัม หรือ 250 มิลลิกรัม เป็นต้น
ขนาดของยาพาราเซตามอลที่ถูกต้องควรเป็นไปตามน้ำหนักของบุคคล การทานยาครั้งเดียว แนะนำให้ใช้ยาตามความหนักตัว 10-15 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมของน้ำหนักตัว หากน้ำหนักตัวมากกว่า 10-15 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม แปลว่าการใช้ยาเกินขนาด ซึ่งอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงร้ายแรงต่อตับได้
- สำหรับผู้ใหญ่, คำแนะนำคือการทานครั้งละ 1-2 เม็ด ทุก 4-6 ชั่วโมง ควรหลีกเลี่ยงการทานเกิน 8 เม็ดต่อวันหรือ 4 กรัมต่อวัน และไม่ควรทานยาเป็นระยะเวลานานเกิน 5 วัน
- สำหรับเด็กหรือผู้ที่มีน้ำหนักตัวน้อยหรือมีโรคประจำตัวเช่นโรคตับ อาจจำเป็นต้องปรับขนาดยา ดังนั้นแนะนำให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเสมอทุกครั้งก่อนทานยา เพื่อให้ท่านทานยาในขนาดที่ถูกต้องและเหมาะสมและปลอดภัยต่อร่างกายของท่าน ไม่เกิดผลข้างเคียงที่อันตราย
